Biofilische architectuur

Waar een klein architectenbureau groot in kan zijn – ORGA-architect

Kinderen groeien tegenwoordig op met TV’s en computerschermen als hun voornaamste venster op de wereld. En dat is problematisch, want zonder natuur in hun omgeving hebben onze toekomstige politici en ingenieurs geen kans om te beseffen hoe belangrijk zij is. En wie gaat er dan zorg dragen voor onze planeet?

Biofilische architectuur streeft er naar om ons meer in contact te brengen met de natuur door het te verweven in onze gebouwde omgeving. En er is geen betere plek om dit te doen dan voor onze jongste generaties. Dat is precies het doel van basisschool De Verwondering in Almere. Niet alleen via hun leerprogramma maar ook door de fysieke omgeving: de binnen- en buitenruimtes van het schoolgebouw.

Kijkend vanuit de wereld van het zich ontwikkelende kind is de school in zijn omgeving geplaatst. In het organisch gevormde alzijdige gebouw kan het kind vanuit zijn veilige klas steeds verder de buitenwereld ontdekken. De leerling ervaart de stad, het weer en een groen natuurlijk speelterrein, van zand, water en bomen. Een organische brug, geïnspireerd door de vormen van de ruggengraat en de ribben verbindt de school met de overkant.

De kleinste eenheid in het ontwerp concept is het klaslokaal, de ecotoop, met kinderen van dezelfde leeftijd. Een cluster met lokalen met toegang naar de centrale ruimte vormen de habitat, met kinderen van aangrenzende leeftijden.

Het gebouw in zijn geheel plus de speelplaats vormen het biotoop van de leerlingen.
De natuur is in alles leidend, zo ook in het ruimtelijk ontwerp dat bedacht werd in samenwerking met architect Evert van Kampen van Bladgroen. Het is geïnspireerd door het concept van natuurlijke habitats waarin diersoorten naast elkaar bestaan en gedijen. Het schoolgebouw heeft 14 lokalen verdeeld over drie clusters die zo zijn georiënteerd dat er een grote natuurlijke tussenruimte ontstaat voor centrale gemeenschappelijke functies. Deze ruimte met overvloedig daglicht en groenwanden en tal van flexibele leerplekken biedt plaats voor zowel grote als kleine groepen.

De Verwondering is ook gebouwd ‘van de natuur.’ Het is een hybride houten gebouw: de constructie is deels CLT, deels houtskeletbouw. De materialen die gebruikt zijn voor isolatie, afwerking, vloeren en meubels zijn allemaal van biobased oorsprong. Het gebruik van natuurlijke materialen en texturen in combinatie met de groenwanden geven niet alleen visuele indrukken maar ook het tast- en reukvermogen worden getriggerd wat zorgt voor een multi-zintuiglijke beleving.

De vele verschillende natuurlijke connecties of biofilia zorgen voor gezonde ruimtes die nieuwsgierigheid opwekken en dragen zo bij aan een optimale leeromgeving. Ze gaan spelenderwijs op ontdekking op de speelplaats, kweken daar hun eigen groente en fruit of zorgen zelf voor vissen, cavia’s en de kippen in het buitenlokaal. Op die manier kweekt deze omgeving onder de leerlingen op jonge leeftijd al een bewustzijn van natuurlijke processen en biodiversiteit en merken ze dat je beloond wordt als je de natuur verzorgt en voedt. Zo leren ze een verantwoordelijkheidsgevoel en respect aan voor de natuurlijke wereld die momenteel ontbreekt bij veel volwassenen.